Một trong những xuất phát điểm của vấn đề này, là
tại cuộc họp Đại hội đồng WIPO năm 2007 các nước thành viên đã nhất trí thông
qua 45 khuyến nghị (từ 111 khuyến nghị do Uỷ ban trù bị về xây dựng các khuyến
nghị liên quan đến Chương trình nghị sự phát triển WIPO (PCDA) đề xuất). 45
khuyến nghị đó được phân vào 7 nhóm công việc, trong đó Khuyến nghị số 45 có
nội dung”Tiếp cận việc thực thi các quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) trong bối cảnh
các mối quan tâm của xã hội, đặc biệt về những vấn đề liên quan đến định hướng
phát triển, ngày càng lớn hơn, với quan
điểm rằng “việc bảo vệ và thực thi các quyền sở hữu trí tuệ phải đóng góp vào
việc thúc đẩy đổi mới, chuyển giao và phổ biến công nghệ, vì sự tiến bộ chung
của cả những người tạo ra và sử dụng tri thức công nghệ một cách có lợi cho sự
thịnh vượng kinh tế và xã hội, và cho sự cân bằng giữa các nghĩa vụ và quyền
lợi” phù hợp với Điều 7 của Hiệp định TRIPS.
Uỷ ban đã nghe 8 bài trình bày tập trung vào vấn
đề thực thi, trong đó có nội dung “Đóng
góp của các chủ bằng và các chi phí cần thiết cho việc thực thi” theo tinh thần
của Khuyến nghị số 45 của Chương trình nghị sự Phát triển WIPO. Nhiều đại biểu
đề nghị Uỷ ban cần phân tích sâu hơn để đánh giá được các tác động có thể gây
ra khi sử dụng biện pháp tịch thu hàng trong vận chuyển quá cảnh, các quy chế
an toàn liên quan đến các biện pháp phòng ngừa, phạm vi hình sự hoá liên quan
đến các vi phạm quyền SHTT, vấn đề lạm
quyền trong quy chế và trong thực tiễn thực thi. Các bài trình bày cũng nêu lên
phương pháp tiếp cận quyền SHTT theo khía cạnh kinh tế, bao gồm quan điểm về lợi ích xã hội và các
tác động do vi phạm quyền SHTT gây ra, khả năng thu thập và lợi ích của chứng
cứ thực tế, vấn đề chi phí quá tốn kém trong các vụ kiện tụng về SHTT, đặc biệt
đối với người theo kiện trong các nước đang phát triển.
Một số đại biểu cũng khuyến nghị nên thành lập một
quỹ, trong trường hợp cần thiết, để hỗ trợ các bên trong tiến trình tranh tụng,
nhưng quỹ này phải quản lý tốt để khỏi
bị lạm dụng. Hơn thế nữa, việc các chủ bằng đề nghị phải giới hạn các chi phí
thực thi cũng được đưa ra thảo luận, bao gồm quan điểm phải cùng chia sẻ các
chi phí pháp lý và chi phí điều tra, tăng cường sự hợp tác giữa khu vưc nhà
nước và tư nhân trong việc xử lý các vi phạm thông qua đào tạo cho các cơ quan
quản lý và thực thi. Các khả năng giải quyết tranh chấp ngoài toà án trong thực
tiễn cũng được đề cập. Một số vấn đề liên quan đến vi phạm có tính tổ chức
trong thương mại quốc tế và các biện pháp xử lý, như tịch thu, sung công, cũng
được nêu lên thảo luận.
Tại cuộc họp cũng thông báo việc thành lập Cơ
quan quan sát việc thực thi của Cộng đồng Châu Âu (Intellectual property
enforcement observatory of European Union), là kết quả của sự liên kết giữa các
cơ quan nhà nước có liên quan, khu vực tư nhân, các nhóm người tiêu dùng và cơ
chế của EU, để thu thập các số liệu về việc thực thi, chia sẻ thông tin và đề
xuất các phương án giải quyết khi có vi phạm.
Hội nghị cũng nhất trí đề ra nội dung cho Kỳ họp
thứ sáu của ACE trong thời gian tới với nội dung “ Phát triển các nội dung nêu
trong tài liệu WIPO/ACE/5/6, phân tích và thảo luận về các vi phạm quyền SHTT
trong tất cả các mối quan hệ phức tạp của nó” và yêu cầu Ban thư ký tiếnhành
các công việc chuẩn bị cần thiết.
(Chi tiết
xem bản Tiếng Anh hoặc truy cập: http://www.wipo.int/edocs/mdocs/enforcement)
Phạm & Liên Danh